Сүтті мал шаруашылығында жануарлардың әл-ауқатын қамтамасыз ету дегеніміз – сауын сиырларды олардың денсаулығын, физиологиялық қажеттіліктерін және табиғи жүріс-тұрыс ерекшеліктерін ескере отырып ұстау. Осылайша, жануарлардың әл-ауқаты тек аурулар мен ауырсынудан қорғауды ғана емес, сонымен қатар олардың биологиялық ерекшеліктеріне барынша сәйкес келетін жағдайда тіршілік ету мүмкіндігін де қамтиды. Жануарлардың әл-ауқаты сиырдың өзін физикалық әрі психологиялық тұрғыдан жайлы сезінуін және оның негізгі қажеттіліктерінің қанағаттандырылуын білдіреді. Бұл – жоғары сүт өнімділігінің маңызды шарты.
Сүтті мал шаруашылығындағы жануарлардың әл-ауқатының негізгі белгілеріне мыналар жатады:
- сиыр қорасында жануарлардың еркін қозғалуына жеткілікті кеңістіктің, барлық жануарларға жеткілікті азықтандыру орындарының, сондай-ақ тайғанамайтын әрі жүруге қауіпсіз еденнің болуы;
- жануарлардың қажеттіліктеріне сай теңгерімді азықпен қамтамасыз етілуі және таза суы үнемі бар болуы;
- сиыр қорасындағы қолайлы микроклимат (таза ауа, тиімді желдету, ауаның төмен ылғалдылығы, тынығу аймағында өтпе желдің болмауы), жеткілікті жарықтандыру және жануарларды ыстықтан болатын күйзелістен қорғау;
- сиыр қорасы ауасындағы шаң мен зиянды газдардың (мысалы, аммиактың) мөлшерінің төмен болуы;
- таза, құрғақ әрі қолайлы демалу орындарының болуы;
- мұқият реттелген сауу жабдықтарының көмегімен жануарларды барынша аз күйзеліспен сауу, сондай-ақ желін мен жануарлардың тиісті гигиенасын сақтау;
- жануарлардың денсаулығының жақсы болуы, соның ішінде аурулар мен ақсақтықтың алдын алу және оларды емдеу, тұяқтарға тұрақты күтім жасау және ветеринариялық тексерулер жүргізу;
- табиғи қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігі, атап айтқанда, басқа сиырлармен әлеуметтік қарым-қатынаста болу, еркін қозғалу және жүнін тазалауға әрі массаж әсерін алуға мүмкіндік беретін жарамды щеткаларды пайдалану;
- адамдармен өзара қарым-қатынас кезінде күйзелістің барынша аз болуы;
- жануарларға күтім жасау және оларды бақылауды жүзеге асыратын арнайы оқытылған қызметкерлердің болуы.
Сиырлардың жайлылығы және сүтті мал шаруашылығындағы жануарлардың әл-ауқаты туралы қосымша ақпарат KFM жобасының веб-сайтындағы «Модульдер» және «Жаднамалар» бөлімдерінде ұсынылған.
Эккехард Шрёдер
Фото: KFM