Фермаларда кеңес беру барысында сүттегі несепнәр деңгейінің бақыланбайтыны жиі анықталады. Ал бұл көрсеткіш жануарларға ақуыз бен энергияның жеткілікті деңгейде беріліп жатқанын тез бағалауға мүмкіндік береді және азықтандырудың дұрыстығын анықтаудың тиімді құралы болып табылады.
Оңтайлы деңгейі — 15–25 мг/100 мл. Егер көрсеткіш 15 мг/100 мл-ден төмен болса, бұл рационда ақуыздың жетіспеушілігін білдіреді.
Егер жетіспеушілік бірнеше апта немесе ай бойы сақталса, бұл ең алдымен месқарында жасұнықтың қорытылуын нашарлатады. Нәтижесінде негізгі азықтың сіңірілуі төмендеп, сауым азаяды. Көрсеткіштің 10 мг/100 мл-ден төмендеуіне жол бермеу маңызды.
Екінші жағынан, несепнәрдің 30 мг/100 мл-ден жоғары көрсеткіштері, ең алдымен, лактацияның бірінші жартысындағы сиырларға теріс әсер етеді. Энергия жоғалтумен қатар, несепнәрдің жоғары мөлшері бауырға қосымша жүктеме түсіреді. Сонымен қатар, азықтандырудағы мұндай жағдай жатырдағы pH деңгейінің өзгеруіне әкелуі мүмкін. Бұл өз кезегінде ұрықтанған аналық жасушаның жатыр қабырғасына бекінуін нашарлатады.
Энергиямен қамтамасыз етілуін бағалаудың маңызды көрсеткіші — сүттегі ақуыз мөлшері; оңтайлы деңгейі 3,2–3,8%. 3,1%-дан төмен мәндер энергия тапшылығын, ал 3,8%-дан жоғары ақуыз деңгейі оның артық екенін көрсетеді.
Метаболикалық кетоз (ацетонемия) ауруына байланысты энергия тапшылығын май-ақуыз арақатынасы арқылы қосымша анықтауға болады. Көрсеткіші 1,5-тен жоғары сиырларда бұзаулағаннан кейінгі алғашқы төрт айда кетоздың даму қаупі жоғары болады.
Қосымша ақпаратты KFM-нің «Несепнәр көрсеткіштері бойынша азықтандырудағы қателіктерді анықтау» жадынамасынан табуға болады.
Уве Веддиге
Фото © KFM