Ғылым фермада өскен балалар қалалық балаларға қарағанда аллергиямен сирек аурады дейді. Бірақ неге бұлай?

Мюнхендегі Гельмгольц демікпе және аллергияның алдын алу институтының жетекшісі Эрика Фон Мутиус фермалардағы балалар жұтатын шаңда көптеген эндотоксиндер бар екенін анықтады. Олар баланың иммундық қорғанысын ынталандырады және осылайша иммундық жүйенің кейінгі жалған реакцияларының (аллергия) алдын алады. Нәтижесінде прогрессивті қабыну тоқтайды.

Сондай-ақ, фермадағы өмір ішек микробиомасының дамуына ықпал ететіні анықталды. Әр түрлі зерттеулер шикі сүтті үнемі тұтынатын балалар демікпеден, аллергиядан және респираторлық инфекциялардан жақсы қорғалғанын көрсетеді. Сондықтан қазіргі уақытта Mutius балалардағы аллергияның алдын алу жолдарын табу үшін сиыр сүтінің әсерін зерттеп жатыр.

Жалпы, зерттеулер көрсеткендей, манифестті демікпесі бар балаларда ферма шаңымен ынталандыру әсерінен кейін туа біткен иммундық жүйенің кейбір жасушаларының деңгейі төмендейді. Зерттеушілер балалардағы демікпе мен басқа аллергиялардың алдын алу үшін, сондай-ақ ауру балаларға көмектесу үшін қора шаңында пайдалы заттар бар ма екенің зерттейді.

Дереккөз: ntv.de, өндеген Уве Веддиге

Фото: Айнагүл Аяганова

Жаңа туылған бұзаулар жылу жоғалтуға бейім. Ғылыми зерттеулер көрсеткендей, қоршаған ортаның төмен температурасы емшектен шығарылғанға дейінгі орташа тәуліктік салмақтың төмендеуімен байланысты.

Жылу шамдары азықтандыру кезеңінде бұзаулардың өсу қарқынына оң әсер еткенімен, бұзау кеудешелері мұндай әсер етпейді деп айтылады.

Дегенмен, тәжірибелі фермерлер суық мезгілде арнайы бұзау кеудешелерін пайдаланады. Төменгі Саксония ауылшаруашылық палатасының қызметкері Генрике Янсен:» бұл кеудешелер бұзаулардың иммундық жүйесін күшейтеді және оларды суықтан туындаған стресстен қорғайды», — дейді. Бұзау өсіру бойынша сарапшы сонымен қатар суықтан қорғау әсіресе диарея сияқты аурудан әлсіреген бұзаулар үшін маңызды екенін атап көрсетеді.

Жаңа туылған бұзауларды сүлгімен немесе сабанмен сүртіп кептіру керек, әсіресе қыста туылғаннан кейін және жүні құрғағанша жылы боксқа салу керек, әйтпесе олар көп жылу жоғалтады. Денедегі төмен температура бұзаулардың азықты нашар қабылдауына және сүтті баяу қорытуына әкеледі. Суық күндері сізге көбірек сүт қажет болады. Сондықтан консультанттар төмен температурада азықтың мөлшерін және/немесе концентрациясын едәуір арттыруды ұсынады. ҚФМ-нің «Қыста бұзау өсіру» парақшасын оқыңыз.

Уве Веддиге

Сурет: Веддиге

Жаһандық климат проблемалары — бұл факт. Сүт өнеркәсібі сонымен қатар шығарындыларды одан әрі азайтуға және экологиялық маңызды циклдарды біріктіруге тырысуда.

Германияның ауылшаруашылығы шығарындылардың мөлшері төмендегенін хабарлайды: 1990 жылдан 2022 жылға дейін жыл сайынғы жылыжайлық газдар шығарындылары 71,6-дан 52,2 миллион тоннаға дейін төмендеді. Сол кезеңде метан шығарындылары шамамен 27% — ға қысқарды. Бұл ауыл шаруашылығы секторы 2023 жылға арналған климаттық мақсаттарға қол жеткізгенін білдіреді. Дегенмен, әсіресе метан шығарындылары қоғамдық пікірталастардың тақырыбы болып келеді.

Барлық пайымдаулар барысында шөптер мен өсімдіктердің басқа бөліктерін адам сіңіре/қорыта алмайтындығын ұмытпау керек. Ал сиырлар оларды құнды негізгі азыққа айналдыра алады. Сонымен олар метанды ауаға шығарады, ол кейіннен СО2 түрінде атмосферада ыдырағанға дейін болады. Сиырлар жейтін шөптер мен басқа өсімдіктер атмосферадан СО2-ны қайтадан байланыстырады және осылайша цикл жалғаса береді.

Германиядағы сүт сиырларының CO2 мөлшері әлемдегі орташа деңгейден екі есе аз. Бұған жайылымдардың жоғары үлесі және сұранысқа бағдарланған азықтандыру, мал ұстау жүйесі және салалас процестердің үнемі дамуы ықпал етеді.

Дереккөз: Initiative Milch, қысқартқан Уве Веддиге

Фото: Веддиге

Бұзау өсіру үшін иглу пайдалану көптеген фермаларда стандартты тәжірибеге айналды. Кішкентай ақ үйшіктер көптеген жылдар бойы барлық климаттық аймақтарда өзін дәлелдеді.

Әр түрлі ғылыми зерттеулер мен қорытындылар бұзауларды иглуста ұстауды оңтайлы жүйе деп сипаттайды. Осы мәліметтерге сәйкес, диарея, мысалы, қораларда үйшіктерге қарағанда ауыр өтеді. Тұрақты таза ауа, жеткілікті жарық және көптеген экологиялық факторлар бұзаулардың денсаулығын, өміршеңдігін және әл-ауқатын айтарлықтай жақсартады.

Дегенмен, иглустағы ең жақсы ауа және жарық режимі берік шатырдың астында дұрыс орнатылған жағдайда ғана мүмкін болады. Жануарлар іс жүзінде далада, бірақ суық жел мен жаңбырға ұшырамайды. Бұзауларға әсіресе өтінді жел зиянды. Ауа ағынының жылдамдығы 0,2 м/с-тан аспауын қадағалау керек. Әр түрлі ауа-райында қарапайым өлшеу құралымен тексеріп тұру (суретті қараңыз) қажет.

Әрбір келесі бұзаулар тобын орналастырар алдында үйшіктерді тиісті түрде тазалап, дезинфекциялау керек. Содан кейін бұзауды суық жерден оқшаулау үшін жеткілікті түрде қалың қылып сабан төсеу керек. Қосымша ақпарат алу үшін KFM-нің «Nesting-Score» атты бұзаулар төсеніші қандай болатындығы тұралы тегін жадынамасын оқыңыздар.

Қыста жануарлардың ең жақсы төсеніші бар болса да бұзауларға кеудеше «кигізу» керек. Бұл қарапайым шара бұзауларға энергия деңгейін реттеуге көмектеседі. Олар сонда аурмайды, құрғақ сүтті аз қажет етеді және тезірек салмақ қосады.

Уве Веддиге

Фото: KFM

«Байсерке-Агро» оқу ғылыми-өндірістік орталығы және KFM жобасы ұсынатын семинарлар мен тренингтер бағдарламасымен танысуға Аркабайда өткен 1-ші Ашық есік күніне сүт фермаларынан, университеттерден және ауылшаруашылық колледждерінен 40-тан астам мамандар жиналды.

Уве Веддиге KFM жобасының мақсаттарын қысқаша таныстырғаннан кейін Байсерке-Агро компаниясының жаңа басқарушысы Ларс Майер қонақтарға оқу ғылыми-өндірістік орталығының фермасына экскурсия өткізді. Ол сиыр қорасында, сауу орталығында және жаңадан салынған сүрлем қоймасында ауқымды құрылыс және жөндеу жұмыстары туралы айтып қана қоймай, сонымен қатар сүт өндірісінің өзі туралы сұрақтарға жауап берді.

Жемшөп контроллингі бойынша практикалық көрсетілім ерекше қызығушылық тудырды. Орталықтың мастер-тренерлері TMR сапасын тексеру және жем қорыту процесін қадағалау әдістерін көрсетті. Келушілердің бірі бұл тәсілді қарапайым, бірақ тиімді деп атады: «Барлық сүт өндірушілер бұл білімді үйреніп, оны іс жүзінде қолдануы керек».

Алматы маңындағы оқу орталығы сүт өндірушілер мен кеңесшілерге арналған 45-ке жуық түрлі оқу курстары мен семинарларын ұсынады. Барлық іс-шараларда теориялық білім практикалық дағдылармен тығыз байланысты. Бағдарламада ауыл шаруашылығы және ветеринария факультеттерінің студенттеріне арналған практикалық курстар да бар.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Көптеген сүт өндірушілер менен таптырмайтын және қымбат деп сатылатын арнайы азық қоспаларының тиімділігі туралы сұрайды, олардың әсері мұқият тексерілгенде көбінесе күмән тұдарады.

Жақында біз кеңес беретін клиенттеріміздің бірінің фермасында табындағы ацидоз проблемасына қатысты қызу пікірталас болды. Қатысқан бір сауда өкілінің айтуынша, сиырларды сауықтыру үшін оның «ұнтағының» аз ақ мөлшері де жеткілікті болады. Бұл жағдайда TMR-ді өзгертудің қажеті жоқ делінген, сол рационның дұрыс емес екендігі біз үшін күмәнсіз болғанның өзінде де. Бұған сену қиын!

Біздің консультацияларымыздың мақсаты-ферма басшылары өздерінің малы мен рациондарының жай-күйінің нақты білуі. Сүттің құрамы мен оның мөлшері, сондай-ақ қоректік заттар мен минералдардың құрамымен бірге құрғақ затты тұтыну туралы сенімді мәліметтер қолында бар фермерлер ғана жақсы негізделген шешім қабылдай алады. Сол арқылы арзан және сапалы рационға жету жеңіл болады.

Және ұмытпаңыздар:

• 10 теңге / 2 евроцент жем-шөп шығындары жылына 100 сиырға 10 миллион теңгеден / 20 000 еуродан асады. Сондықтан өнімдердің қажеттілігін үнемі тексеріп отыру керек.
• Жақсы нәтиженің себебін білсеңіз ғана оған қайта жетуге болады. Кездейсоқ өзінен-өзі шешілген мәселе келесі жолы сіздерді табысқа жеткізбейді.

Тек азықтандыруды жақсы бақылау арқылы сіз дұрыс әрекет жасап азықтандыру процессіндегі проблемаларды шеше аласыз. Көбірек білгілеріңіз келе ме? Бізге хабарласыңыздар.

Айнагүл Аяғанова &Уве Веддиге

Foto: KFM

Біз барлық сүт өндірушілерін, сондай-ақ сарапшыларды, мамандарды, ауыл шаруашылығы жоғары оқу орындарының оқытушылары мен студенттерін біздің ферманы көруге және біз ұсынатын семинарлар мен тренингтер бағдарламасымен танысуға шақырамыз.

Бағдарлама

• Сәлемдесу, семинардың ашылуы
• Байсерке-Агро фермасына экскурсия
• Демонстрациялық көрсетілім және түсіндіру:
  • азықтандыруды және азықты араластыру сапасын тексеру,
  • құрғақ затты анықтау және фракцияларды талдау бойынша практикалық жаттығулар, сондай-ақ
  • NIRS қолдану және көңді електен өткізу арқылы ас қорытуды бақылау.

• Демонстрациялық көрсетілім және келесі тақырыптар бойынша түсіндіру:
  • сүрлем траншеяларын салу, сүрлем траншеяларын басқару, сүрлемді траншеядан алу,
  • мал азығын араластыратын қондырғы (тазалығы, таразысы, пышақтары),
  • мал азығын араластыратын қондырғыны толтыру.
• Қазақстандағы шаруашылықтар үшін практикалық шешімдер.

Түскі ас оқу орталығында ұйымдастырылады.

Мекенжайымыз:

Өтеген батыр көшесі 3/1,

041615 Арқабай, Талғар ауданы, Алматы облысы

https://2gis.kz/almaty/geo/9430047375160785/77.099292296916246,43.418181816741203

Біз алдын-ала осы телефон нөмірі бойынша тіркелуді сұраймыз: +7 776 230 58 78.

Сіздерді біздің оқу орталығымызда күтеміз!

KFM ұжымы

Қыстың басталуымен сиырлар суықтан стрессті сезіне бастайды. Суалған сиырларды да қолайсыз күн райынан қорғау қажет. Суалу кезеңінде тек желін ғана емес, сонымен қатар сиырдың бүкіл ағзасы қалпына келеді. Сонымен қатар, өсіп келе жатқан бұзау және метаболизмнің күрт өзгеруі ағзаға айтарлықтай салмақ түсіреді. Бұл кезең алдағы лактацияның дұрыс және сәтті басталуы үшін өте маңызды. Тиісті азық беру, жеткілікті орын, жеткілікті күндізгі жарық, мінсіз гигиена, қорадағы жақсы климат және стресстің аз болғаны маңызды рөл атқарады.

Тәжірибелі табын менеджерлері сиырларын дене күйі (BCS) 3-тен 3,5-ке дейін болатындай азықтандырады. Бұл дене күйі төлдегенге дейін өзгеріссіз қалуы керек. BCS көрсеткішінің тым төмен болуы сүт өнімділігінің төмендеуіне әкеледі, ал семіздік туу проблемаларына, бауырдың зақымдалуына немесе кетоз сияқты метаболикалық ауруларға ықпал етеді.

Суалған сиырларға азық тұтыну мен месқарын көлемін сақтау үшін жоғары сапалы жем қажет. Сауылатын сиырларға арналған негізгі азыққа жоғары сапалы сабан қосу сиырдың месқарынын толтыру үшін тиімді екені дәлелденген, бірақ сонымен қатар ол сиырдың семіруіне алып келмейді. Транзиттік фазада жоғары энергиялы азық баяу енгізіледі, осылайша месқарын флорасы бастапқы фазада азыққа бейімделе алады. Бұл теріс энергия балансын және бұзаулағаннан кейін месқарынның қышқылдануын болдырмайды. Осы кезеңде сиырдың кальций алмасуы әсіресе қатты зардап шегеді. Қышқыл тұздарды азықтағы калийдің төмен концентрациясымен бірге енгізу көптеген фермаларда тиімді екендігі дәлелденді. Магниймені жеткілікті мөлшерде қамтамасыз ету де маңызды. Бейімделген күтім мен мақсатты азықтандыру суалған сиырлардың денсаулығы үшін өте маңызды және сәтті лактацияның негізін қалайды.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Бұзау өсіру әлі күнге дейін сүт шаруашылығында аса жауапкершілікті талап ететін сала болып табылады. Атап айтқанда, азықтандыру гигиенасына көп көңіл бөлінеді. Шын мәнінде, бұзау тұратын иглустарда ашық шелектер өте жиі кездеседі, өйткені қақпақтарды ашып, оларды қайта жабу, әсіресе «сүт таксиімен» сүт әкеліп тарату кезінде, көп уақыт алады. Алайда, жазда шаң, ең алдымен, шыбындар ашық тұрған шелектерге өте оңай түседі.

Easyfill қақпағы бар шелектерімен Hiko компаниясы  бұл мәселенің қарапайым және ең алдымен практикалық шешімін ұсынады. Қақпақта өздігінен жабылатын тесік бар, ол арқылы кез-келген уақытта сүт таксиінің келтеқұбырын салып, шелекті толтыруға болады. Осындай қақпағы бар шелекті толтыру  іс жүзінде қақпақсыз шелекті толтырудан айырмашылығы жоқ, сондықтан жұмысшыларға ол ұнайды деп күтуге болады.

Easyfill қақпағы шелектерді тығыз жабады, бұл шаң немесе шыбын сияқты бөгде заттардың кіруіне жол бермейді.

DLG

Фото: Hiko (өндіруші)

Соңғы кездері консультациялар барысында сүт ингредиенттерінің мөлшері жоғары деңгейде болса да, сауылатын сүт мөлшері төмендейтінін байқаймыз. Шамасы, жаңа жүгері сүрлемі ескі сүрлемдей «сүт бермейді» және күніне бір сиырдан 2 литр сүт аз алынадыі. Жемшөпті ауыстыру әрдайым қауіпті, бірақ міндетті түрде келесі қателіктерді жібермеуге тырысу керек:

1. Сүрлемнің жаңа қорын көбінесе келесі күні таңертең ашып беруге тура келеді, өйткені жем тұтыну мөлшері төмендеу болады деп болжамдалған. Месқарын микробтары үшін ескі жүгері сүрлемін жаңасына ауыстырғанның өзінде жем айтарлықтай өзгерген сияқты болады.
2. Көптеген фермаларда жемшөп екі-үш күн ішінде ауыстырылады. Бұл көптеген табындарға қиын түседі, әсіресе сүрлем энергия, ақуыз немесе жалпы қоректілігі жағынан айтарлықтай ерекшеленетін болса.
3. Біз азықты ауыстырған кезде бір мезгілде тым көп параметрлер өзгеретінін бірнеше рет кездестірдік. Сүрлем өзгеріп қана қоймай, концентраттың жаңа компоненті де тексеріледі. Нәтижесінде өзгерістерді бағалау мүмкін емес болады.
4. Азық-түлікті ауыстырудың салдарын кім қадағалайтыны жиі түсініксіз болып қалады. Құрғақ затты тұтынуды, нәжістің консистенциясын кім бақылайды, електен өткізудің нәтижелерін кім талдайды және қандай өзгерістер енгізу керектігін кім тексереді?
5. Күнделікті азық беретін жұмысшылардың аусуы да жануарлардың басқа тағамға баяу және жеңіл үйренуін қиындатады. Егер азықты әрқашан бір адам беріп жүрсе, месқарын микробтары жақсы бейімделе алады.

Ұмытпаңыздар: азықты тұтыну тұрақты болып қалуы керек, ал нәжістің концентрациясы мен сүттің мөлшері көп өзгермеуі тиіс. Алайда, егер сіздер өздеріңіздің әдісіңізді құжаттап, талдасаңыздар ғана жақсы нәтижелерді қайталай аласыздар.

Уве Веддиге

Фото: Ларс Майер