Жақында Индонезия дүкендерінде өте ерекше «сүт»пайда болды. Индонезияда сүтті малдың жетіспеушілігі байқалады. Бірақ елде балық көп. Сондықтан ұсақ балықтар мен қосымша ұсталған балықтар ақуызға бай ұсақ ақ ұнтаққа айналады. Содан кейін оған қант, құлпынай немесе шоколад қосып иісін жақсартады. Wall Street Journal хабарлағандай, су қоса саласыз – сонымен «балық сүті » дайын болады.

Ай сайын 90 тонна сатылмаған балықты өңдейтін өндіруші үшін оның дәмі «кәдімгі сүттің» дәмі сияқты. Ол сонымен қатар ақуыздың жақсы көзі болып табылады. «Балық сүті» қанықпаған май қышқылдарына бай, аллергенсіз және оңай қорытылады.

Бірақ сыни пікірлер де бар: кейбір тамақтану мамандары бұл тұжырымдамаға күмәнмен қарайды, өйткені сүтке қант пен жасанды тәттілендіргіштер қосылады. Жергілікті күнделікті газет Jakarta Post балық сүтін «ақылға қонымды тамақтану шарасынан гөрі саяси диверсия»деп санайды.

Индонезияның Денсаулық сақтау министрі сонымен қатар мал тапшылығы мәселесін шешудің басқа да жолдары бар деп санайды: «Біз сиыр өсіре алатын едік, Австралиядан сүт әкеліп, Австралиядан сүт фермасын немесе сүт зауытын сатып алатын едік. Бізде балықты сауар кез келгенше көптеген амалдар бар», — деді ол Wall Street журналына берген сұхбатында.

New York Post, Wall Street Journal, Уве Веддиге

Фото:»Балық күннің көзіне кептірілуде » © Веддиге

Субклиникалық кетоз жануарлардың денсаулығын, әл-ауқатын және өнімділігін нашарлатады. Бұл аурудың салдарынан болатын шығындарға ғана емес, сонымен қатар сүт мөлшерінің жоғалуы, қайталама аурулар және мерзімінен бұрын жарамсыз болуы  арқылы жоғары шығындарға әкеледі. Субклиникалық кетоз қандағы, сүттегі және зәрдегі кетон денелерінің деңгейінің жоғарылауымен сипатталады. Бұл төлдегеннен кейінгі алғашқы 60 күнде барлық жаңа сиырлардың 50% -да  кездеседі. Қандағы, сүттегі және зәрдегі кетозды анықтау үшін дәлелденген жедел сынақтар бар.

KFM ұжымының тұжырымдарына сәйкес, жедел қан анализінің сезімталдығы жоғары деңгейде. Алайда, қоршаған ортаның суығында температураға сезімталдық қыс айларындағы ең үлкен проблема болып табылады. Кейбір құрылғылар қан сынағы жолағы енгізілгеннен кейін ғана қате туралы хабарлама береді. Бұл жолақты енді қолдануға болмайтынын білдіреді.

Сынама алу қиындықтарына қарамастан, зәр анализіне арналған жолақтарын да қолдану ұсынылады.

Екінші жағынан, сүт сынамасына арналған сынақ жолақтарын шектеулі мөлшерде ғана ұсынуға болады. Шамамен 60% сезімталдық жануарлардың едәуір бөлігін сау деп қате санауға әкеледі.

Жедел тесттермен жұмыс істеу, әдетте, жұмыс процедураларына жақсы сәйкес келеді. Жаңа ғана төлдеген сиырларда алғашқы 1-2 аптада температураны өлшеу әдеттегі тәжірибе болып табылады. Бұл тиісті тесттерді бір уақытта қолдануға болатындығын білдіреді.

Субклиникалық кетоздың өте жиі кездесетініне байланысты KFM тобы дәлелденген жедел сынақтардың бірімен міндетті түрде кетозды бақылауды ұсынады.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Ұлыбританиядағы бірнеше жүз мың адамның зерттеуі сүт пен кейбір сүт өнімдері тоқ ішек қатерлі ісігінің даму қаупін төмендетуі мүмкін деген болжамды қолдайды. Күніне бір стақан сүт (200 грамм) ауру қаупін орта есеппен 14 пайызға, 50 грамм йогурт сегіз пайызға төмендетеді. Зерттеушілер «Nature Communications» ғылыми журналында бұл оның құрамындағы кальцийге байланысты болуы мүмкін деп хабарлайды.

Дәнді дақылдар, жемістер мен жеке дәрумендер де қорғаныс әсерін тигізуі мүмкін. Екінші жағынан, алкоголь, сондай-ақ қызыл және өңделген ет ішек қатерлі ісігінің даму қаупін арттыруы мүмкін, деп хабарлайды Ұлыбританиядағы Оксфорд университетінің ғалымы Керен Папье бастаған топ.

Соңғы талдауға сәйкес, ішек қатерлі ісігінің даму қаупін төмендететін басқа тағамдар мен қоректік заттарға таңғы ас, жемістер, дәнді дақылдар, тағамдық талшықтар, фолий қышқылы және С дәрумені жатады, алайда күніне 20 грамм алкоголь ішек қатерлі ісігінің даму қаупін шамамен 15 пайызға арттырады. Қызыл және өңделген ет жегенде, мысалы, шұжық-ол күніне 30 грамммен шамамен сегіз пайызға артуы мүмкін.

Дереккөз: felt/dpa жүктеу

Фото: Веддиге

Жоба Қазақстанның солтүстігіндегі пилоттық шаруашылықтармен жұмыс барысында сүт фермалары оқыту, кеңес алу және ұсыныстарды дәйекті орындау арқылы өз нәтижелерін айтарлықтай жақсарта алатынын көрсетті.

Сондықтан оқыту және кеңес беру шаралары енді сүттің қосымша құнының қалыптасуының және секторды дамытудың ажырамас бөлігі болуы керек. Бұл процесті жеделдету мақсатында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің орынбасары Ермек Кенжеханұлы мен Уве Веддиге (ҚФМ) Берлиндегі GFFA / Дүниежүзілік азық-түлік және ауыл шаруашылығы форумы аясында субсидия мен несие алатын фермерлар үшін консультациялық және үздіксіз білім беру қызметтерін өзара байланыстыру мәселелерін талқылады.

«Алдағы айларда біз Аркабайдағы құзыреттілік орталығының тұрақты жұмысын жолға қоямыз, — деп түсіндіреді Уве Веддиге, — мастер-тренерлердің келесі тобын дайындап, сұранысқа бағдарланған оқу курстарымыздың кәсіби маркетингін бастаймыз».

Сонымен бірге іріктеліп алынған пилоттық фермалармен практикалық консультациялық жұмыс жалғастырылатын болады. » Сүтті мал шаруашылығындағы озық тәжірибе кең қолданып, өндірістегі жетістіктермен расталуы керек», — деп атап өтті министрдің орынбасары. Сонымен қатар, мамандар мен менеджерлерді дайындау және Оңтүстік Қазақстанда сүт өндірісі бойынша коммерциялық консалтинг еңгізу қажет, деп қосты ол.

Уве Веддиге

Фото: Веддиге

Зерттеушілер сиыр көнімен қоршаған ауаға бөлінетін газдардың мөлшерін қалай азайтуға болатынын зерттеу үшін арнайы сиыр қорасын пайдаланады. Германияда алғаш рет Солтүстік Рейн-Вестфалия ауылшаруашылық палатасының жаңа тәжірибелік қорасында сүтті мал шаруашылығында климатқа зиянды газдардың, әсіресе метанның бөлінуін тіркеуге болады. Клеве маңындағы Рисвик Хауста  жоспарланған зерттеу жұмысы азықтандыру және қора техникасы арқылы климатқа зиянды газдардың шығарылуына әсер ете алатынын анықтауға арналған.

144 сауын сиырға арналған зерттеу қорасында арнайы пластикалық саптама (суретті қараңыз) қолданылады. Олар қораның астындағы садыра арналарына зәрді жылдам тасымалдауға арналған. Бұл ауадағы аммиак концентрациясын төмендетеді. Бұл көрсеткішті өлшеу үшін зерттеушілер қораға арнайы датчиктер орнатты. Пластик еденнің жаңа түрі тұяқтардың денсаулығына жақсы әсер етеді деп саналады. Зерттеушілер бұл жануарлардың денсаулығын айтарлықтай жақсартады деп үміттенеді.

Уве Веддиге

Сурет: BMEL

Ірімшік пайдалы тағам екені белгілі. Жаңа зерттеулер ірімшікті жеу денсаулыққа зиян келтіретін қорылды азайтуы мүмкін екенін көрсетті. Бір таңқаларлығы, сүт ішуді көтермейді деп саналатын қытайлықтар сүт өнімдерінің денсаулыққа әсері туралы зерттеулер жүргізді. Цяньдуннан аймағында Яньцзян Ян бастаған ғалымдар чеддер, камамбер және горгонзола сияқты ірімшіктерді көп тұтыну белгілі бір метаболикалық процестердің арқасында ұйқы апноэсының даму ықтималдығын төмендететінін анықтады. Ұйқы барысындағы апноэ жағдайында тыныс алу ішінара тоқтайды, бұл жүрек соғу жиілігіне және қан қысымының жоғарылауына әкеледі. Бұл проблема ер адамдардың 30% және әйелдердің 13% кездеседі деп саналады.

Ірімшікті жеу тестостерон деңгейін жоғарылатады және қан қысымын төмендетеді. Жоғары қан қысымы ұйқы апноэсының нәтижесі ғана емес, сонымен қатар оның себебі болып табылады. Зерттеушілердің пікірінше, алынған нәтижелер тамақтанудың адам денсаулығына әсерін көрсетеді. Дереккөз: https://www.sciencedirect.com/…/abs/pii/S1389945724004957

Уве Веддиге

Фото: Веддиге

Суық және ылғалды қысқы маусымда кішкентай бұзауларды өсіру қиын болады. Микроорганизмдер ылғалды ауада әлдеқайда ұзақ сақталады, бұл көбінесе диарея мен тыныс алу органдарының ауруларына апарады. Егер сіз осы 5 тексерілген практикалық кеңесті ұстанатын болсаңыз, қыста туылған бұзаулар сау және төзімді болып өседі:

1. Құрғақтық пен жылу: тіпті 10 °C-тан төмен температурада бұзауларға өтпе желсіз микроклимат және сабан төсеніштері құрғақ болғаны өте қажет. Жаңа туылған бұзауларды толығымен кептіру керек. 5 °C-тан төмен температурада бұзау көрпешелері дене температурасын сақтауға көмектеседі. Қосымша ақпарат алу үшін KFM жобасының «Төсеніш қалындығын бағалау» жаднамасын оқыңыздар.
2. Жақсы қорғаныс: ұыз беру әсіресе ылғалды және суық мезгілде диарея қоздырғыштарынан қорғау үшін маңызды. Колострум құрамындағы антиденелерді ананы уақтылы вакцинациялау арқылы қосымша күшейтуге болады. Мұздатылған колострум уызы аз немесе уызының сапасы төмен сиырлардың бұзаулары үшін де пайдалы.
3. Бұзауларды тойғанынша азықтандыру: суықта дене жылуын сақтау қажеттілігінің орнын толтыру үшін бұзауларға 20% көбірек сүт немесе сүт алмастырғыштың жоғары концентрациясын беру керек. Осыған қоса өмірдің 3-ші күнінен бастап бұзауларға арналған мюсли немесе TMR беру керек. Жылытылған ауыз су бұзауға дене температурасын ұстап тұруға көмектеседі. Осы тақырып бойынша KFM жобасының «Қыста бұзау өсіру» туралы тегін жадынамасын оқыңыздар.
4. Тұрақты гигиена: шелектерді күнделікті тазалаудан басқа, әр жолы үйшікке орналыстырар алдында сол үйшіктерді мұқият тазалау және дезинфекциялау маңызды. Назар аударыңыздар: көптеген дезинфекциялық құралдардың әсері төмен температураға байланысты жоғалады!
5. Жануарларды мұқият бақылау: бұзаулар диарея мен респираторлық ауруға шалдыққанын үнемі мұқият бақылау арқылы ғана анықтап, уақтылы шара қолдануға болады. Диареяның алғашқы белгілері пайда болғаннан кейін электролиттерді және қажет болған жағдайда ауырсынуды басатын дәрілерді беру тез нәтиже береді.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Жыл басында кәсіби қызмет саласында әдетте біршама тыныш болады, кеңес бойынша тек бірнеше сұраныс келіп түседі, ал 2025 жылғы жаңа семинар бағдарламасына дайындық негізінен аяқталған болады.

Мен алдағы айларда не істегім келетінін жоспарлау ойлау үшін жаңа жылдың алғашқы күндерін пайдаланғанды ұнатамын. Ал сіздерде жағдай қалай? Сіздер және сізддердің командаларыңыз 2025 жылға қандай мақсаттар қойдыңыздар? Сіз не істегіңіз келеді? Сіз не үйренгіңіз келеді? Жедел мақсаттарды үжыммен алдын ала талқылаңыз және оларды бірге анықтаңыз:

1. Мақсаттарды жазып қойыңыз.
2. Мақсатқа жету күнін анықтаңыз.
3. Кезең бойынша мақсаттарды белгілеңіз.
4. Мотивация үшін оларды көзге түсетін жерге іліп қойыңыз!
5. Ешқашан 3-тен артық негізгі мақсат жазбаңыз!

Көптеген шаруашылықтарда эструсты бақылаудың жаңа жүйесін алу немесе жаңа бұзаулаған  сиырларды ұстау менеджментің енгізу сияқты мақсаттар қойылып жатады. Демалу, біліктілікті арттыру және ұжымды біріктіру сияқты «жұмсақ дағдылар» / «soft skills» туралы ұмытпаңыздар! Сіздер мақсаттарыңыздың біріне қол жеткізгеннен кейін, оны қызметкерлеріңізбен бірге атап өтіңіздер. Бұл сіздердің шаруашылықтарыңызды одан әрі дамытуға көмектеседі және сіздерде келесі мақсаттар үшін жаңа идеялар пайда болуына түрткі болады.

Уве Веддиге

Графика: KFM

Құрметті KFM жобасының достары мен серіктестері!

Біздің жобаның бесінші жылы және сонымен бірге Аркабайда бірінші жыл – іс-шараларға толы жыл болды. Сондықтан өткен жылы қол жеткізген жетістіктеріміз үшін және 2025 жылға арналған перспективалар үшін РАХМЕТ айту біз үшін маңызды. Біз әріптестік ұйымдар мен жобаларға, Астана мен Берлиндегі екі ауыл шаруашылығы министрлігіне, УНПЦ және «Байсерке Агро» әріптестерімізге, сондай-ақ бізді әрқашан сүйемелдеп, қолдап келген сүтті мал шаруашылығы секторының көптеген сарапшыларына ерекше алғыс білдіреміз.

Сонымен қатар біз қыркүйек айынан бастап семинар бағдарламасының едәуір бөлігін өте білімді және еңбекқор әріптестер ретінде өткізіп келген  төрт жаңа мастер-тренерлерімізге өте ризамыз.

2024 жылы құзыреттілік орталығын құру бойынша үлкен жұмыс атқарылды және біздің оқу фермамызда, «Байсерке Агро» сүт фермасында көп нәрсеге қол жеткізілді. Енді біз өткізілетін семинарлар мен кеңес беру қызметтерін сұранысқа сәйкес келтіруіміз керек, сонымен қатар көптеген басқа тілектер, идеялар мен тұжырымдамалар негізінде қосымша іс-шаралар әзірлеуіміз керек. Сіздер 2025 жылы жобамызды одан әрі қолдайды деп сенеміз. Сіздерге 2025 жылдың сәтті өтуін, денсаулық пен бақыт тілейміз.

Сіздердің KFM ұжымыңыз

Графика: KFM

Көптеген табындар тепе-теңдікке жете алмайды. Қашанда бір жерде проблема бар сияқты: жануарлардың денсаулығына немесе сүтке байланысты. Төлдеуден кейінгі талықсу, мастит және соматикалық жасушалардың көп мөлшері метаболикалық аурулармен кезектесіп тұрады және сіз себептерін анықтай алмайсыз ба?

Сіз өзіңіздің табыныңыздың  иммундық жүйесі тұрақты, күшті  болғанын қалайсыз, өйткені қазір жануарлар әр инфекцияны жұқтырады, ал сауым мөлшері де ойдағыдай емес. Мәселе қайда жатыр? Ветеринардың біліктілігінде ме, немесе азықтандыру туралы білімде ме? Ешқашан ұмытпаңыздар: азықтандыру жануарлардың денсаулығына тікелей әсер етеді, сонымен қатар шығындардың ең үлкен факторы болып табылады.

Сондықтан сіздің мақсатыңыз — табын мен ферма үшін дұрыс шешім қабылдау үшін азықтандыру бойынша сарапшы болу. Азықтандырудағы қателіктерден құтылсаңыздар, жұмыс уақытын үнемдейсіз, ұйқысыз түндерден ғана емес, ең алдымен шығындардан да арыласыз. Жануарлардың қазіргі сүт мөлшері мен денсаулық жағдайы ғана емес, сонымен қатар ферманың болашағы да азықтандыруға байланысты.

«Жақсы жемшөп = сау сиыр!» тақырыбы бойынша сіздер Арқабайдағы Сүт өндіру құзыреттілігі орталығындағы семинарлар мен тренингтерден біле аласыздар.

Уве Веддиге

Фото: KFM