Әрбір егін жинау жылда бізге жаңа міндеттер қояды, жүгері қаншалықты биік немесе төмен өскеніне, собықтарының  үлкен немесе кіші болғанына қарамастан, жемшөп жинайтын комбайн осы жағдайларға дәл бейімделуі керек.

KFM командасы жем-шөп жинайтын комбайндар бойынша неміс сарапшысы Маркус Хаушильдпен бірлесіп жақында Солтүстік Қазақстанда бес тренинг ұйымдастырды. Оларға 18 агроном, жемшөп жинайтын комбайн жүргізушілері және алты шаруа қожалығының шаруашылық басшылары қатысты. Жүгері дәндерінің пісу деңгейін анықтау тәсілдері қатысушылардың ерекше қызығушылығын тудырды. Сонымен қатар жүгері крекерін баптау және ұнтақтау ұзындығы бойынша практикалық сабақтар да назардан тыс қалмады.

Сондай-ақ, Хаушильдтің көмегімен қазақстандық мамандар егін жинау кезеңіндегі тиімді логистика бойынша практикалық шешімдер әзірледі. Әрі қарай олар трактор мен дөнгелекті тиегіш көмегімен сүрлемді жеткілікті түрде қалай тығыздауға болатынын, сондай-ақ сүрлем шұңқырын пленкамен, құм дорбаларымен және шиналармен ауа кірмейтіндей қалай кәсіби түрде жабуға болатынын білді.

Егін жинау маусымының қарбаласында сапаны бақылау назардан тыс қалып қалады, сондықтан Уве Веддиге кең жаттығулар аясында егінді бақылау шараларын көрсетті. «Ұнтақтау сапасын тексеру үшін елек, кептіру шкафы және шелек су сияқты қарапайым құралдар жеткілікті. Бұл бақылау кем дегенде әр сағат сайын жүргізілуі керек», — дейді KFM жобасының жетекшісі.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Бұзаулар көп жұмысты және сүтті табынның маңызды негізі ретінде оларды күтіп-баптаушылардың көп көңіл бөлуін талап етеді.

Бұзауларды ұстаудың барлық кезеңдерінде кешенді көзқараспен қарау керек, жануарларды үнемі бақылау, олардың ерекшеліктеріне қарай қолайлы жағдай жасау, стресстің алдын алу және жануарлар мен қораның жан-жақты гигиенасы қажет.

Осы тұрғыда біз тотығу стресінің жағымсыз әсерлерін атап өтеміз және бұзаудан күйіс қайыратын жануар болуына дейінгі жолын сипаттаймыз. Сонымен қатар, неміс сүт өндірушілерінің бірі бұзауларды қалай сәтті өсіріп жүргені туралы айтады.

Біздің ақпараттық бюллетень сіздерге ұнайды деп үміттенемін.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Бірнеше аптадан кейін Ганноверде Аgritechnica 2023 атты ауылшаруашылық техника көрмесі ашылады.

Орталық Азия елдерінен келушілер бұл көрмені әлемнің кез келген жерінде таба алмайтын жабдықтардың, шешімдердің және инновациялардың кең ауқымы үшін бағалайды.

«Жасыл өнімділік» ұранымен өтетін Аgritechnica көрмесі келушілерге халықаралық өсімдік шаруашылығының өзекті мәселелерін шешуге арналған техникалық шешімдерді ұсынатын бірегей платформаны ұсынады. Тракторлардан, егін жинау техникасынан және топырақты өңдеуге арналған техникалық шешімдерден басқа, келушілердің қызығушылығы тыңайтқыштарға, көлікке, ауылшаруашылық бағдарламалық жасақтамасына және шеберхана  жабдықтарына бағытталады. Неміс Ауылшаруашылық қоғамының (DLG) мәліметтері бойынша робототехникаға деген қызығушылық үнемі артып келеді.

Толығырақ а0парат осы жерде: https://www.agritechnica.com/ru/

Уве Веддиге

Бір қарағанда қарапайым сиыр қорасынан айырмашылығы жоқ кең қора-ғалымдардың пікірінше, бұл тұрақты сүт шаруашылығы үшін оңтайлы шешім. Жобалардың бірінде неміс мамандары сүт сиырларын жануарларға жайлы, қоршаған ортаға зиян келтірмей, климатқа әсер етпейтіндей, бәсекеге қабілетті деңгейде қалай ұстауға болатынын зерттеді.

Жататын бокстары бар құрылымдық қора немесе сабан төсеніштері бар ашық қора сиырларға жайлылықтың жоғары деңгейін қамтамасыз етеді, деп түсіндірді сарапшылар. Қораларды автоматтандыру кезінде экономикалық талаптар мен мүмкіндіктер де ескеріліп, пайдаланылады, деп түсіндірді мамандар.

Қорадағы жануарларға мүмкіндігінше табиғи климат қалыптастыру және оларды қарқынды күн сәулесі мен ыстықтан қорғау үшін қораны “жасыл” шатырмен жабу жоспарлануда. Шатырды көгалдандыру арқылы жылуды тиімді жолмен төмендетуге болады. Сонымен қатар, жобада қарастырылған ашық аспан астындағы жайылу аймағы сиырларға үлкен физикалық белсенділікті және жаңбыр, жел мен күн сияқты тікелей ауа-райын сезінуді қамтамасыз етеді.

Дегенмен, жануарлардың әл — ауқатын арттыру, қоршаған ортаны қорғау және өндірісті экономикалық жағынан тиімді жүргізу белгілі бір шығындарды талап етеді. Бұл жерде бір нәрседен бас тартуға тұра келеді.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Ұнтақталған кезде бірде-бір жүгері дәні тұтас қалмауы керек. Бұл туралы не білуіңіз керек екенін осы жерден оқыңыз.

Ұнтақтағыштардың әр бренді жүгері дәндерін ұнтақтауға және эндоспермді ашуға арналған крекерлерін ұсынады. Жүгері крекерде неғұрлым көп өңделсе, соғұрлым ол жақсы сіңеді. Егер жүгері дәндері жақсы ұнтақталған болса, месқарын энергияны тезірек сіңіреді. Егер дәндер тек жарылған болса, бұл жеткіліксіз.

Классикалық астық ұсақтағыш ара профилі бар екі роликтен тұрады

Астық тартқыштың біліктерінің диаметрі әдетте шамамен 240 мм. әсер екі біліктің әртүрлі айналу жылдамдығымен және олардың арасындағы тар саңылаумен жасалады. Дәнді ұсақатағыштағы роликтер арасындағы жылдамдық айырмашылығы көбінесе 30% құрайды. Кейбір өндірушілер мен модельдерде оны 40 және тіпті 50 пайызға дейін арттыруға болады.

Ұсаққтау процесі неғұрлым ұзақ болса, астықты соғұрлым қарқынды өңдеуге тура келеді. Бұл энергияны қажет етеді және бөлшектердің тез тозуына әкеледі. Жүгері дәні көбірек ұнтақталған сайын, мал крахмалды оңайырақ сіңіре алады.

Сондықтан, жинау кезінде әр сағат сайын ұсақталған материалдың құрылымын, сондай-ақ су сынамасы арқылы тұтас дәндердің санын тексеру үшін қарапайым електер қолданылады.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Сиыр қораны жақсы салы үшін не қажет? Үш мәселе маңызды:

• Жануарлардың жағдайы: сиырларға жайлы бокстар, тайғақ емес еден, жеткілікті мөлшердегі мал суаратын құрылғылар, гигиеналық жемшөп үстелі және жұмыс істеп тұратын желдету жүйесі болмаса, ойлағандай нәтижеге жете алмайсыз.
• Жұмыс орны: сиыр қорасы да жұмыс орны екенін жиі ұмытылыпп кетеді. Көбі өздерінің қорада күнделікті жүретіні туралы ойлана бермейді. Жақсы ойластырылған жұмыс процестері көп уақытты үнемдейтіні жиі назардан тыс қалып қалады.
• Үнемділік: жаңа сиыр қораларын салу кезінде мәселені мұқият қарастыру қажет. Не қажет, не артық асыра сілтеу екендігі тұралы дұрыс таңдау жасау қабілетіңіз қораның құнын анықтайды. Сауу каруселі міндетті түрде болуы шарт емес, жұмыс істейтін көптеген басқа да шешімдер бар.

Барлық аспектілерге қатыстысы: мұқият жобалаусыз жақсы сиыр қора салу мүмкін емес. Құрылыс кезеңіндегі әрбір өзгеріс үлкен шығындар мен ымыраға келуге әкеледі.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Рационды дұрыс есептеу тек жемшөп үлгісін зерттеу нәтижелері негізінде мүмкін. Бұл зерттеу арқылы жемшөпті қалай жақсы пайдалану және толықтыру керектігін анықтауға болады. Алайда, жемшөптің сынамасын сүрлем процесі аяқталғаннаң кейін алу керек. Ол үшін кем дегенде 6 апта қажет.

Сүрлеу процесі аяқталғаннан кейін мүмкіндігінше ерте алынған сынаманы зерттеу нәтижесінде қолда бар жемнің сапасы туралы нақты мәлімет алуға мүмкін болады. Уақытылы сынама алынбаса, тұра жылы мезгіл кезінде басқа жемшөптің болмауына байланысты ашытқы мөлшері жоғары немесе қайта жылыну қаупі жоғары жемшөп партиялары малға беріліп кетуі мүмкін.

Сондықтан зерттеуге сынаманы алу барынша мұқият болуды талап етеді және басшының жеке бақылауында болуы керек. Бұл туралы толығырақ KFM жобасының «Жемшөп сынамаларын алу» жадынамсынан білуге болады.

Тәжірибелі сүт өндірушілер мен кеңесшілер рационды есептеу үшін зерттеу нәтижелерін пайдаланып қана қоймайды, сонымен қатар оларды ішкі сапаны бақылау үшін талдайды. Осы жолмен өсімдік қорлары, өндіріс, оны жинау және сүрлем жасау әдістері туралы қорытынды жасауға болады — өткен жылы жемшөп өсіру оңтайлы болды немесе қай салаларды  әлі де жақсарту керек екендігі тұралы.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Қазақстан Үкіметі алдына биогаз өндіру мен пайдалануды кеңейту мақсатын қойып отыр. Ол үшін қолдау жүйесі де құрылды.

Қазақстанда биогаз қондырғыларын құру үшін тиісті технологиялар жеткізушілері жоқ, ал ауыл шаруашылығы өкілдері мен инвесторлардың бұл тақырып бойынша білімі жеткіліксіз.

Осы себепті Германия-Қазақстан энергетикалық диалогы шеңберінде биогаз өндіру, оны пайдалану және өндірістің құқықтық негіздері бойынша нұсқаулық әзірленетін болады. Ол құрал Қазақстанда биогаз және биометан секторын дамытуға мүдделі қазақстандық және неміс инвесторларына Қазақстанда биогаз өндірісінің мүмкіндіктері мен проблемалары туралы негізгі мәлімет алуға көмектеседі.

Нұсқаулықтың бірінші бөлімінде биогаз өндіру үшін биомасса әлеуетінің егжей-тегжейлі сиппатамасы дайындалды. Ол үшін ірі қара мал шаруашылығынан, шошқа шаруашылығынан және құс шаруашылығынан алынған көң мен қи көлемі ескерілді. Бұл сандар жиынтығы биомасса көлемін және өндірілетін газдың ықтимал мөлшерін болжауға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, қалаларда қоқыс-қалдықты бөлек жинау нәтижесінде пайда болатын қайта өңделетін био қалдықтардың және коммерциялық био қалдықтардың мөлшері есептелді. Олардың негізінде газдың мөлшерін бағалауға және ықтимал өнімін есептеуге болады.

Нұсқаулық 2023 жылы шығады деп күтілуде.

Уве Веддиге

Фото: KFM

Бұзау диареясы-көптеген фермаларда күнделікті көрініс. Себебін анықтау көбінесе қиын болады. Бұл инфекция ма, әлде паразиттер ме? Мүмкін азықтандыру барысында температуралық режимі сақталмайды? Азықтандыру кестесі дұрыс жасалған ба? Сүт алмастырғыш дұрыс па?

Көбінесе өте қарапайым нәрселер үлкен әсер етеді:

• Бұзауларға арналған шелектердің тазалығы: көптеген фермаларда шелектерді жууға арналған су мен дезинфекциялау құралдары тазартылатын шелектердің санына қарамастан өте сирек ауыстырылады. Егер соңғы шелектерді жууға қалған су өте ластанып кетсе және тым суық болса, онда мұндай тазалау тиімсіз. Егер тазартылған шелектер кептірілгеннен кейін сәл майлы болып тұрса, онда тазалау сәтсіз болғаны!
• Емізікті тазалау: көптеген фермаларда емізіктер де бөлек немесе жеткілікті мұқият тазаланбайды.

Ұсыныс: табысты шаруашылықтарда бұзауларға арналған ыдыстар мен емізіктерді тазарту бойынша нақты нұсқаулар болады. Бұл нұсқаулардың орындалуы үнемі тексеріліп отырады.

Осы тақырып бойынша «Бұзауларға арналған шелектерді тазалау» атты KFM жобамыздың жадынамасын оқыңыздар.

Әрине, тазарту көп уақытты қажет етеді, бірақ бұл бұзауларды өсіруде үлкен жетістіктерге жеткізе алады. Қолмен тазалау қиын және тым көп уақыт кетеді десеңіздер, «шелек жуғыштар» көптен бері ұсынылып келеді. Он шелекті толық тазарту үшін «Grete» жабдығына 15 минут және 45 литр су қажет: https://www.cowsignals.com/en/blog/mein_name_ist_%E2%80%9Egrete%E2%80%9C

Уве Веддиге

Фото: KFM

Ауа сапасы нашар сиыр қоралары бәрімізге таныс. Жазда қора қабырғалары мен төбедегі саңылаулардың ені әрдайым толық ауа алмасу үшін жеткіліксіз. Көптеген сиырлар тұншығып, жемшөп жеуді азайтады, мастит күн сайын артады. Мәселенің шешімі көбінесі аспалы желдеткіштерді орнатумен шектеледі. Бірақ үлкен көлемдегі ауа ағынын айдап тұру энергияны, демек ақшаны қажет етеді.

Егер сіз қыста осындай қораларға кірсеңіз, онда жағдай аса жақсармаған: барлық саңылаулар жабық, өйткені сиыр қора салу технологиясы — көбінесе жаңадан салынған нысандарда да — нөлден төмен температураға арналмаған. Нәтижесінде ауа су буымен және аммиакқа толы, ал сиры жататын орынның үсті дымқыл. Жануарлардың дымқыл және лас жүні көп нәрсені білдіреді.

Дегенмен, табысты сүт өндірушілер сиыр қорасындағы климаттың сиырлардың әл-ауқатына қаншалықты әсер ететінін біледі. Мильххоф Реесум/ Milchhof Reesum атты сүт фермасынан Фрэнк Кордес бұл туралы былай дейді: «Жануарлардың жақсы жағдайы — бұл стресстің болмауы». Бұл оның күнделікті 770 сиырының әрқайсысының қажеттіліктерін қамтамасыз етуін өзінің күнделікті жұмысы деп санайтындығының тағы бір себебі.

Өндіруші https://www.allsmart-vet.com/?lng=en жеке ауа шлангтары арқылы ауа сапасы жақсартылады деп үміттендіреді. Олар жазда сиыр қорасында және жануарлардың айналасындағы жоғары сезімталдық аймағында салқын болатындай етіп жоспарланған. Егер сырттағы ауа салқын болса, онда сыртқы ауа жануарларға бақылаусыз өтпейді.

Енді таза ауаның қажетті мөлшері жануарларға біркелкі тарайды, азынақсыз. Дегенмен, бұл үлкен қиманы, дәл есептеулерді және жақсы желдеткішті басқару элементтерін қажет етеді.

Фрэнк Кордес қорадағы жануарларды ұстау жағдайлары жақсаратынына және жаңа желдету жүйесіне инвестиция өз жемісін беретініне сенімді.

Уве Веддиге

Фото: KFM